Sözleşme Yönetiminde Üretken Yapay Zekânın Rolü

Üretken yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı gelişim, şirketlerin hukuki süreçlerinde de önemli bir dönüşümü beraberinde getirmektedir. Bu dönüşümün en somut hissedildiği alanlardan biri ise sözleşme yönetimidir. Çok sayıda sözleşmenin hazırlandığı, incelendiği ve takip edildiği şirketlerde yapay zekâ; hukukçunun yerini alan bir araçtan ziyade, sözleşme süreçlerini daha hızlı ve sistematik hâle getiren bir destek mekanizması olarak öne çıkmaktadır.

Sözleşme İncelemesinden Risk Analizine

Geleneksel sözleşme incelemesi, özellikle yüksek işlem hacmine sahip şirketlerde önemli ölçüde zaman ve insan kaynağı gerektirmektedir. Üretken yapay zekâ uygulamaları ise sözleşmelerdeki belirli hükümlerin tespit edilmesi, standart şirket politikalarından sapmaların belirlenmesi, farklı sözleşme versiyonlarının karşılaştırılması ve potansiyel risklerin sınıflandırılması gibi süreçlerde önemli kolaylıklar sağlayabilmektedir.

Örneğin; yüzlerce sözleşme içerisinde yer alan fesih, cezai şart, sorumluluk sınırı, rekabet yasağı, gizlilik veya uyuşmazlık çözümüne ilişkin hükümlerin belirlenmesi ve karşılaştırılması, uygun teknolojik altyapı kullanıldığında çok daha kısa sürede gerçekleştirilebilir. Böylelikle hukuk departmanları zamanlarını rutin incelemelerden ziyade hukuki değerlendirme, müzakere ve risk yönetimi gibi daha nitelikli alanlara yöneltebilir.

Sözleşme Hazırlama Süreçleri de Değişiyor

Üretken yapay zekânın etkisi yalnızca mevcut sözleşmelerin incelenmesiyle sınırlı değildir. Şirket tarafından önceden belirlenen sözleşme şablonları, standart hükümler ve risk politikaları doğrultusunda ilk taslakların oluşturulması veya karşı taraftan gelen değişikliklerin şirket standartlarıyla karşılaştırılması da mümkün hâle gelmektedir.

Bu yaklaşım özellikle yüksek sayıda tedarikçi, müşteri, çalışan veya iş ortağıyla sözleşme ilişkisi bulunan şirketlerde sözleşme süreçlerinin standardizasyonuna katkı sağlayabilir. Ancak yapay zekâ tarafından oluşturulan veya değerlendirilen metnin nihai hukuki incelemeden geçirilmesi önemini korumaktadır.

Verimlilik Kadar Veri Güvenliği de Önemli

Yapay zekâ kullanımının sağladığı verimlilik, beraberinde yeni hukuki riskler de getirmektedir. Ticari sırların, kişisel verilerin, çalışan bilgilerinin veya sözleşmelerde yer alan gizli bilgilerin kontrolsüz biçimde üçüncü taraf yapay zekâ sistemlerine aktarılması; kişisel verilerin korunması, gizlilik yükümlülükleri ve bilgi güvenliği bakımından önemli sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle şirketlerin yalnızca "hangi yapay zekâ aracının kullanılacağını" değil, bu araçlara hangi verilerin aktarılabileceğini, kimlerin erişebileceğini ve yapay zekâ çıktılarının hangi aşamada insan denetiminden geçirileceğini de belirlemesi gerekir.

Hukukçunun Rolü Ortadan Kalkmıyor, Değişiyor

Üretken yapay zekânın sözleşme yönetimindeki asıl etkisi, hukukçunun karar verme fonksiyonunun ortadan kalkması değil; rutin işlemlerin teknoloji tarafından desteklenmesiyle hukukçunun daha stratejik bir konuma taşınmasıdır.

Bir sözleşme hükmünün tespit edilmesi veya özetlenmesi teknoloji tarafından gerçekleştirilebilir. Ancak söz konusu hükmün şirket açısından kabul edilebilir olup olmadığı, hangi ticari riskin üstlenilebileceği veya müzakere sırasında hangi noktadan vazgeçilebileceği yalnızca metinsel bir değerlendirme değildir. Bu kararlar şirketin faaliyet alanının, ticari ilişkilerinin ve risk politikasının birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

Bu nedenle geleceğin sözleşme yönetiminin tamamen otomatik bir yapıdan ziyade, hukukçu ile teknolojinin birlikte çalıştığı hibrit bir modele dayanacağını söylemek daha gerçekçi görünmektedir.